كاهش آلودگي هواي شهرها و توسعه حمل‌ونقل عمومي شبيه باشد، صرفا يك ابلاغ دولتي براي افزايش منافع انحصاري خودروسازان داخلي را به ذهن متبادر مي‌كند.

در فرضي خوشبينانه مي‌توان متصور بود كه ابهامات و شگفتي‌ها صرفا ناشي از غيركارشناسي بودن طرح و فقدان مداقه كافي درباره جوانب فني آن است؛ اما فرض بدبينانه، بر آنچه ذكر شد، تأكيد مي‌كند.

در اين طرح مقرر شده است كه خودروهاي وارداتي با ظرفيت بيش از 1300 سي‌سي و خودروهاي توليد داخل با ظرفيت بيش از 2 هزار سي‌سي از بنزين يارانه‌اي محروم شوند.

نكته اين است كه بيش از 90‌درصد خودروهاي وارداتي ظرفيت افزون بر مقدار اعلام شده و حدود 90 درصد خودروهاي توليد داخل ظرفيت كمتر از مقدار مذكور را دارا هستند.

بنابراين، با اجراي طرح عملا 90 درصد خودروهاي وارداتي از بنزين يارانه‌اي محروم و 90‌درصد خودروهاي توليد داخل همچنان بهره‌مند از اين يارانه عمومي خواهند بود.

نتيجه كاملا مشخص است؛ طي هفته‌هاي آينده قيمت خودروهاي وارداتي كاهش مي‌يابد و خودروهاي توليد داخل كه از پشتوانه يك انحصار نيرومند دولتي برخوردارند، همچنان گران و گران‌تر خواهند شد.

ايراد فني و كارشناسي موضوع اين است كه قطعا طراحان طرح جديد سهميه‌بندي، خود واقفند كه حجم موتور فقط يكي از مؤلفه‌هاي تعيين ميزان سوخت است و در كنار آن مسئله راندمان سوخت موتور نيز همان‌قدر تأثير دارد.

از اين جهت، با اطمينان مي‌توان گفت اغلب موتور خودروهاي استاندارد خارجي حتي با حجم 2 هزار سي‌سي قطعا مصرف سوختي كمتر از خودروهايي مثل پژو آردي، پژو 405، سمند و حتي پرايد دارند.

قابل‌توجه است كه باتوجه به افزايش جهاني قيمت بنزين در 10 سال گذشته، عمده تمركز شركت‌هاي خودروسازي بر توليد خودروهايي با راندمان سوخت بالاتر بوده است. به همين خاطر، حتي نسل جديد خودروهاي صحرايي (2 ديفرانسيل) با حجم موتور 2 هزار سي‌سي وارد بازار شده‌اند.

درحالي‌كه قاعدتا از يك خودروي صحرايي انتظار مي‌رود دست‌كم 3 هزار سي‌سي حجم موتور داشته باشد، اما با ارتقاي دانش فني خودروسازي در جهان و افزايش راندمان سوخت، اكنون مي‌توان گفت يك خودروي استاندارد امروزي حداقل 50 درصد افزون بر مابازاي خودروي مشابه 10 سال پيش خود، راندمان سوخت دارد؛

يعني في‌المثل خودروي جديدي با حجم موتور 1500 سي‌سي ضمن برخورداري از شتاب و قدرت بيشتر، مصرف سوخت و آلايندگي كمتري از يك خودروي 2 هزار سي‌سي دارد كه فناوري آن متعلق به 10 سال پيش است.

ماجرا وقتي جالب مي‌شود كه بدانيم پرشمارترين خودروهاي توليد داخل اغلب فناوري بسيار قديمي‌تر از ميزان ياد شده دارند.

(فناوري پژو 405 و سمند متعلق به دست‌كم 20 سال پيش، پرايد 15 سال پيش و پژو آردي و پيكان وانت حدود 40 سال قبل است!) اين خودروها كه جملگي راندمان سوخت بسيار پايين دارند، اصطلاحا «مستعمل آكبند» ناميده مي‌شوند؛

يعني كالايي كه حتي در لحظه توليد نيز متعلق به گذشته‌هاي دور بوده و فناوري آن با فناوري روز قابل مقايسه نيست.

ممكن است گفته شود كه طرح جديد سهميه‌بندي با هدف تقويت تمكن  انحصار نيرومند خودروسازان داخلي ارائه و تصويب شده است، كه در اين صورت مي‌توان گفت قطعا طرح موفقي خواهد بود.

اما ربط دادن آن به موضوعاتي مثل كاهش مصرف سوخت و تعديل يارانه‌هاي عمومي و كاهش آلودگي هوا، البته كم‌لطفي به شعور مخاطبان است.

همشهري آنلاين۱۹/۳/۸۷